Co warto wiedzieć o Środzie Popielcowej?

Przygotował: Krzysztof Gospodarzec 

W najbliższą środę, 17 lutego, przypada Środa Popielcowa, która rozpoczyna Wielki Post. Podczas mszy świętych i nabożeństw będzie obrzęd posypania głów popiołem. Co oznacza posypanie głów popiołem? Jaka jest istota Środy Popielcowej? Czego w tym dniu powinniśmy przestrzegać?

Środa Popielcowa rozpoczyna w Kościele katolickim czas Wielkiego Postu. Trwa on 40 dni. Jest to okres pokuty, umartwienia i refleksji. W czasie mszy w Środę Popielcową kapłani posypują głowy wiernych popiołem. Pierwsze świadectwa o święceniu popiołu pochodzą z X wieku. W następnym wieku papież Urban II wprowadził ten zwyczaj jako obowiązujący w całym Kościele.

Popiół do posypywania głów wiernych pochodzi z palm poświęconych w Niedzielę Palmową poprzedzającego roku. – Święcimy palmy, zasuszamy je. Następnie są spalane, a uzyskanym z nich popiołem w Środę Popielcową posypujemy nasze głowy.

Kapłan posypując głowy popiołem wypowiada słowa: „Prochem jesteś i w proch się obrócisz”. – Przypomina nam to o nicości i przemijaniu naszego życia. O tym, co w naszym życiu jest najważniejsze i na czym powinniśmy je budować. Inna formuła używana w liturgii to słowa „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”.

W Środę Popielcową obowiązuje nas wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych oraz post ścisły, czyli ograniczenie posiłków do trzech w ciągu dnia, w tym dwóch mniejszych i jednego do syta. Prawem o wstrzemięźliwości związane są osoby, które ukończyły 14. rok życia, a prawem o poście ścisłym osoby między 18 a 60 rokiem życia.

Oto teraz czas upragniony, oto teraz dzień zbawienia. Chociaż czas Wielkiego Postu jest czasem wyrzeczeń oraz duchowego, a czasami i fizycznego trudu to w liturgii Słowa w Środę Popielcową usłyszymy: „Oto teraz czas upragniony, oto teraz dzień zbawienia.” Jan Paweł II zachęca nas abyśmy spojrzeli na ten czas w kontekście modlitwy, pojednania i odkrycia Chrystusa przez co doświadczamy Jego miłosiernej miłości i zbawienia: „Droga, na którą wprowadza nas Wielki Post, prowadzi przede wszystkim przez modlitwę. Chrześcijańskie wspólnoty winny stawać się w ciągu tych tygodni prawdziwymi «szkołami modlitwy». Innym ważnym celem jest też przybliżenie wiernych do sakramentu pojednania, aby każdy mógł «odkrywać Chrystusa jako mysterium pietatis — jako Tego, w którym Bóg ukazuje nam swoje miłosierne serce i w pełni jedna nas ze sobą» (Novo millennio ineunte, 37). Doświadczenie Bożego miłosierdzia musi zresztą budzić postawę czynnej miłości, skłaniając chrześcijańską wspólnotę do «budowania wszystkiego na miłości.”